ការយល់ដឹងពីកម្រិតពន្ធប្រាក់ខែកម្ពុជា ឆ្នាំ 2026
កម្ពុជាប្រើប្រព័ន្ធពន្ធបន្តបន្ទាប់សម្រាប់ប្រាក់ចំណូលពីប្រាក់ខែ ដែលហៅថាពន្ធលើប្រាក់ខែ (Tax on Salary ឬ TOS)។ នោះមានន័យថាជំនួសការប្រើអត្រាថេបតែមួយលើប្រាក់ចំណូលទាំងអស់ រដ្ឋាភិបាលបែងចែកប្រាក់ខែជាប់ពន្ធប្រចាំខែរបស់អ្នកជាចំណែកនីមួយៗ ហើយគណនាពន្ធលើចំណែកនីមួយៗតាមអត្រាផ្សេងគ្នា។ ប្រាក់ចំណូលកាន់តែខ្ពស់ ចំណែកកាន់តែច្រើនធ្លាក់ក្នុងកម្រិតអត្រាខ្ពស់។
រចនាសម្ព័ន្ធបន្តបន្ទាប់នេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីឱ្យអ្នកដែលមានប្រាក់ចំណូលទាបបង់ពន្ធតិច ឬមិនបង់ទេ ខណៈអ្នកដែលមានប្រាក់ចំណូលខ្ពស់ចូលរួមចំណែកកាន់តែច្រើន។ ការយល់ពីរបៀបកម្រិតពន្ធនេះធ្វើការគឺសំខាន់សម្រាប់បុគ្គលិក និងនិយោជកគ្រប់រូបនៅកម្ពុជា ទោះជាអ្នកជាបុគ្គលិកក្នុងស្រុក ឬជនបរទេសលើប្រាក់ខែកម្ពុជាក៏ដោយ។
ប្រសិនបើអ្នកចង់រំលងការគណនាដោយដៃ អ្នកអាចប្រើ ម៉ាស៊ីនគណនាពន្ធប្រាក់ខែកម្ពុជា ដើម្បីប៉ាន់ស្មានប្រាក់ខែសុទ្ធបន្តផ្ទាល់។ ម៉ាស៊ីនគណនាអនុវត្តកម្រិតពន្ធបន្តបន្ទាប់ដូចគ្នានឹងការពន្យល់ខាងក្រោម ហើយគិតគូរការបន្ថយសម្រាប់អ្នកក្នុងបន្ទុក និងស្ថានភាពរស់នៅ។
កម្រិតពន្ធបន្តបន្ទាប់សម្រាប់ឆ្នាំ 2026
សម្រាប់បុគ្គលិកដែលជាអ្នករស់នៅ កម្រិតពន្ធប្រាក់ខែប្រចាំខែសម្រាប់ឆ្នាំ 2026 មានដូចខាងក្រោម៖
| ប្រាក់ខែជាប់ពន្ធប្រចាំខែ (រៀល) | អត្រា |
|---|---|
| 0 ដល់ 1,500,000 | 0% |
| 1,500,001 ដល់ 2,000,000 | 5% |
| 2,000,001 ដល់ 8,500,000 | 10% |
| 8,500,001 ដល់ 12,500,000 | 15% |
| លើស 12,500,000 | 20% |
កម្រិតទាំងនេះអនុវត្តលើ ប្រាក់ខែជាប់ពន្ធ ប្រចាំខែរបស់អ្នក ដែលជាប្រាក់ខែសរុបដកការបន្ថយដែលមានសិទ្ធិ (ដូចជាការបន្ថយសម្រាប់អ្នកក្នុងបន្ទុក)។ អត្រាត្រូវបានអនុវត្តតែលើចំណែកនៃប្រាក់ចំណូលដែលធ្លាក់ក្នុងកម្រិតនីមួយៗ មិនមែនលើប្រាក់ខែទាំងអស់ទេ។
របៀបពន្ធបន្តបន្ទាប់ធ្វើការ
គន្លឹះសំខាន់ដែលត្រូវយល់គឺពន្ធបន្តបន្ទាប់គណនាពន្ធលើចំណែកនីមួយៗដាច់ដោយឡែក។ សូមមើលឧទាហរណ៍មួយដើម្បីឱ្យច្បាស់។
សន្មតថាអ្នកជាបុគ្គលិករស់នៅដែលមានប្រាក់ខែសរុបប្រចាំខែ 4,000,000 រៀល ហើយគ្មានអ្នកក្នុងបន្ទុក។ នេះជារបៀបគណនាពន្ធ៖
- 1,500,000 រៀលដំបូង ត្រូវបង់ពន្ធ 0% — ពន្ធ = 0 រៀល
- 500,000 រៀលបន្ទាប់ (ពី 1,500,001 ដល់ 2,000,000) ត្រូវបង់ពន្ធ 5% — ពន្ធ = 25,000 រៀល
- 2,000,000 រៀលនៅសល់ (ពី 2,000,001 ដល់ 4,000,000) ត្រូវបង់ពន្ធ 10% — ពន្ធ = 200,000 រៀល
ពន្ធសរុប = 0 + 25,000 + 200,000 = 225,000 រៀល
សូមចំណាំថាអត្រា 10% មិនអនុវត្តលើ 4,000,000 រៀលទាំងអស់ទេ។ វាអនុវត្តតែលើចំណែកដែលលើសពី 2,000,000 រៀលប៉ុណ្ណោះ។ នេះជាមូលហេតុដែលអត្រាពន្ធជាក់ស្តែង (ពន្ធសរុបចែកនឹងប្រាក់ខែសរុប) គឺតែងតែទាបជាងអត្រាកម្រិតខ្ពស់បំផុតដែលអនុវត្តចំពោះអ្នក។
ក្នុងឧទាហរណ៍នេះ អត្រាជាក់ស្តែងគឺ 225,000 / 4,000,000 = 5.625% ទោះបីជាផ្នែកនៃប្រាក់ចំណូលធ្លាក់ក្នុងកម្រិត 10% ក៏ដោយ។
ការប្រព្រិត្តិសម្រាប់អ្នករស់នៅ និងអ្នកមិនរស់នៅ
ស្ថានភាពរស់នៅរបស់អ្នកមានផលប៉ះពាល់ធំលើរបៀបគណនាពន្ធប្រាក់ខែ៖
- អ្នករស់នៅ៖ អនុវត្តកម្រិតពន្ធបន្តបន្ទាប់ដូចខាងលើ។ អ្នករស់នៅអាចទាមទារការបន្ថយសម្រាប់អ្នកក្នុងបន្ទុកដើម្បីកាត់បន្ថយប្រាក់ខែជាប់ពន្ធមុនពេលអនុវត្តកម្រិតពន្ធ។
- អ្នកមិនរស់នៅ៖ ត្រូវបង់ពន្ធអត្រាថេប 20% លើប្រាក់ខែដែលមានប្រភពពីកម្ពុជាទាំងអស់។ អ្នកមិនរស់នៅមិនទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីកម្រិតពន្ធបន្តបន្ទាប់ ឬការបន្ថយសម្រាប់អ្នកក្នុងបន្ទុកទេ។
អ្នករស់នៅជាទូទៅត្រូវបានកំណត់ថាជាអ្នកដែលមានទីលំនៅសំខាន់នៅកម្ពុជា ឬអ្នកដែលនៅកម្ពុជាលើស 182 ថ្ងៃក្នុងរយៈពេល 12 ខែណាមួយដែលបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំពន្ធបច្ចុប្បន្ន។ ប្រសិនបើអ្នកមិនប្រាកដពីស្ថានភាពរបស់អ្នក សូមពិនិត្យជាមួយនិយោជក ឬអ្នកប្រឹក្សាពន្ធដែលមានសមត្ថភាព។
ការបន្ថយសម្រាប់អ្នកក្នុងបន្ទុក
បុគ្គលិកដែលជាអ្នករស់នៅអាចកាត់បន្ថយប្រាក់ខែជាប់ពន្ធដោយទាមទារការបន្ថយសម្រាប់អ្នកក្នុងបន្ទុកដែលមានសិទ្ធិ៖
- 150,000 រៀលក្នុងមួយខែ សម្រាប់កូនក្នុងបន្ទុកម្នាក់ដែលមានសិទ្ធិ
- 150,000 រៀលក្នុងមួយខែ សម្រាប់ប្តី/ប្រពន្ធដែលមិនធ្វើការ
ការបន្ថយទាំងនេះត្រូវដកចេញពីប្រាក់ខែសរុបមុនពេលអនុវត្តកម្រិតពន្ធបន្តបន្ទាប់។ ឧទាហរណ៍ បុគ្គលិករស់នៅដែលមានអ្នកក្នុងបន្ទុកពីរនាក់ដែលមានសិទ្ធិនឹងកាត់បន្ថយប្រាក់ខែជាប់ពន្ធបាន 300,000 រៀលក្នុងមួយខែ។
នេះអាចបង្កើតភាពខុសគ្នាសំខាន់ ជាពិសេសសម្រាប់បុគ្គលិកដែលប្រាក់ចំណូលរបស់ពួកគេនៅជិតព្រំដែនកម្រិតពន្ធ។ ការកាត់បន្ថយប្រាក់ខែជាប់ពន្ធបីតិចប៉ុណ្ណោះអាចរុញផ្នែកនៃប្រាក់ចំណូលរបស់អ្នកទៅកម្រិតទាបជាង។
ឧទាហរណ៍គណនាជាមួយអ្នកក្នុងបន្ទុក
ពិចារណាបុគ្គលិករស់នៅដែលមានប្រាក់ខែសរុបប្រចាំខែ 2,200,000 រៀល និងអ្នកក្នុងបន្ទុកពីរនាក់ដែលមានសិទ្ធិ៖
- ដកការបន្ថយសម្រាប់អ្នកក្នុងបន្ទុក៖ 2,200,000 - 300,000 = 1,900,000 រៀលប្រាក់ខែជាប់ពន្ធ
- 1,500,000 រៀលដំបូងនៅ 0% = 0 រៀល
- 400,000 រៀលបន្ទាប់នៅ 5% = 20,000 រៀល
ពន្ធសរុប = 20,000 រៀល
ដោយគ្មានការបន្ថយសម្រាប់អ្នកក្នុងបន្ទុក ប្រាក់ខែជាប់ពន្ធនឹងមាន 2,200,000 រៀល ហើយពន្ធនឹងមាន 25,000 រៀល (5% លើ 500,000 រៀល)។ ការបន្ថយបានសន្សំ 5,000 រៀលក្នុងមួយខែ ឬ 60,000 រៀលក្នុងមួយឆ្នាំ។
ការយល់ច្រឡំទូទៅពីកម្រិតពន្ធ
ការយល់ច្រឡំទូទៅបំផុតមួយគឺការគិតថាការផ្លាស់ប្តូទៅកម្រិតខ្ពស់ជាងមានន័យថាប្រាក់ចំណូលទាំងអស់ត្រូវបង់ពន្ធនៅអត្រាខ្ពស់ជាង។ នេះមិនមែនជារបៀបពន្ធបន្តបន្ទាប់ធ្វើការទេ។ មានតែប្រាក់ចំណូលដែលលើសពីព្រំដែនកម្រិតនីមួយៗត្រូវបង់ពន្ធនៅអត្រាខ្ពស់ជាង។
ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើប្រាក់ខែរបស់អ្នកកើនពី 8,400,000 រៀលទៅ 8,600,000 រៀល មានតែ 100,000 រៀលដែលធ្លាក់ក្នុងកម្រិត 15% ត្រូវបង់ពន្ធ 15%។ ចំណែកនៅសល់បន្តត្រូវបង់ពន្ធនៅអត្រាដូចគ្នានឹងមុន។ ប្រាក់ខែសុទ្ធរបស់អ្នកតែងតែកើនឡើងពេលប្រាក់ខែសរុបកើនឡើង។
ការយល់ច្រឡំមួយទៀតគឺថាអ្នកមិនរស់នៅអាចប្រើកម្រិតពន្ធបន្តបន្ទាប់។ ក្នុងការពិត អ្នកមិនរស់នៅត្រូវបង់ពន្ធអត្រាថេប 20% ដោយមិនគិតពីកម្រិតប្រាក់ចំណូល។
អត្ថប្រយោជន៍បន្ថែម និងករណីពិសេស
អត្ថប្រយោជន៍បន្ថែម (ដូចជាផ្ទះ យានយន្ត ឬអត្ថប្រយោជន៍មិនមែនជាសាច់ប្រាក់ផ្សេងទៀតដែលនិយោជកផ្តល់) ត្រូវបានប្រព្រិត្តិដាច់ដោយឡែកពីប្រាក់ខែជាសាច់ប្រាក់។ ពួកវាអាចត្រូវបានគណនាពន្ធដោយវិធីសាស្ត្រផ្សេង ហើយនិយោជកទទួលខុសត្រូវកាត់ទុកពន្ធសមស្របលើអត្ថប្រយោជន៍។
ប្រាក់រង្វាន់ ប្រាក់ធ្វើការលើសម៉ោង និងការបង់ប្រាក់បន្ថែមផ្សេងទៀតជាទូទៅត្រូវបានបន្ថែមទៅកាន់ប្រាក់ខែប្រចាំខែ ហើយត្រូវបង់ពន្ធក្រោមកម្រិតពន្ធបន្តបន្ទាប់ដូចគ្នា។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ស្ថានភាពជាក់លាក់អាចខុសគ្នា ដូច្នេះតែងតែពិនិត្យជាមួយ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ ឬអ្នកជំនាញពន្ធដែលមានសមត្ថភាព។
ការប្រើម៉ាស៊ីនគណនាពន្ធប្រាក់ខែ
ជំនួសការគណនាកម្រិតពន្ធដោយដៃ អ្នកអាចប្រើ ម៉ាស៊ីនគណនាពន្ធប្រាក់ខែកម្ពុជា ដើម្បីទទួលបានការប៉ាន់ស្មានបន្តផ្ទាល់។ ម៉ាស៊ីនគណនា៖
- អនុវត្តកម្រិតពន្ធបន្តបន្ទាប់ត្រឹមត្រូវសម្រាប់បុគ្គលិករស់នៅ
- ប្រើអត្រាថេប 20% សម្រាប់អ្នកមិនរស់នៅ
- ដកការបន្ថយសម្រាប់អ្នកក្នុងបន្ទុកមុនពេលគណនាពន្ធ
- បង្ហាញអត្រាពន្ធជាក់ស្តែងជាមួយពន្ធសរុបដែលត្រូវកាត់
- គាំទ្រការបញ្ចូលទាំង KHR និង USD
នេះមានប្រយោជន៍ជាពិសេសពេលប្រៀបធៀបការផ្តល់ការងារ ពិនិត្យសន្លឹកប្រាក់ខែ ឬរៀបចំផែនការប្រចាំខែ។ សាកល្បងនៅ ម៉ាស៊ីនគណនាពន្ធប្រាក់ខែ។
ចំណាំសំខាន់
កម្រិត និងអត្រាដែលបានពន្យល់នៅទីនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីក្របខ័ណ្ឌពន្ធលើប្រាក់ខែកម្ពុជាសម្រាប់ឆ្នាំ 2026។ ច្បាប់ពន្ធអាចផ្លាស់ប្តូ ហើយស្ថានភាពផ្ទាល់ខ្លួនខុសគ្នា។ មគ្គុទ្ទេសក៍នេះសម្រាប់ព័ត៌មាន ហើយមិនមែនជាការប្រឹក្សាពន្ធទេ។
សម្រាប់ការណែនាំផ្លូវការ តែងតែពិគ្សាជាមួយ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ និយោជកបើកប្រាក់ខែរបស់អ្នក ឬអ្នកប្រឹក្សាពន្ធដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណនៅកម្ពុជា។
