អំពីកម្មវិធីនេះ
អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ការិយាល័យកម្ពុជាវាយឯកសាររបស់ខ្លួនដោយពុម្ពអក្សរខ្មែរជំនាន់ចាស់ — Limon សម្រាប់របាយការណ៍អង្គការ និងសំណាល់សាលា ABC និង Khek សម្រាប់សារាចរក្រសួង និងការងារបោះពុម្ព។ ឯកសារដែលរក្សាទុកជាពុម្ពទាំងនោះ មិនមានអក្សរខ្មែរទាល់តែសោះ៖ វារក្សាទុកកូដអក្សរឡាតាំង ដែលបង្ហាញជាអក្សរខ្មែរបានក៏តែពេលពុម្ពត្រឹមត្រូវត្រូវបានដំឡើងប៉ុណ្ណោះ។ ចម្លងប្រយោគមួយចេញពីឯកសារបែបនោះថ្ងៃនេះ អ្នកនឹងបានឃ្លាដូចជា `sYsþI` ជំនួសឱ្យ «សួស្តី» — ស្វែងរកមិនបាន បកប្រែមិនបាន និងអានមិនចេញលើឧបករណ៍ដែលគ្មានពុម្ពនោះ។ ទំព័រនេះបម្លែងអត្ថបទជំនាន់ចាស់បែបនោះទៅជា Unicode ខ្មែរ — កូដដែលទូរស័ព្ទ កម្មវិធីរុករក និងគេហទំព័រសម័យថ្មីអានបាន — Limon ទៅ Unicode, ABC-Zwsp ទៅ Unicode និង Khek ទៅ Unicode ពីផ្ទាំងតែមួយ។ ជ្រើសកូដដោយខ្លួនឯង ឬទុកឧបករណ៍ជ្រើសលើ «ស្គាល់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ»៖ ផ្លូវ Limon ទៅ Unicode ផ្លូវ ABC-Zwsp និងផ្លូវ Khek នីមួយៗអនុវត្តតារាងបៃរបស់ខ្លួន ហើយកម្មវិធីស្គាល់ជ្រើសតារាងដែលបកចេញជាខ្មែរពិតបំផុត។ អ្វីៗទាំងអស់ដំណើរការក្នុងកម្មវិធីរុករករបស់អ្នក — បិទភ្ជាប់អត្ថបទចាស់ ចុច «បម្លែង» រួចចម្លង ឬទាញយកលទ្ធផល។ អ្វីដែលវាមិនធ្វើ៖ វាមិនបកប្រែខ្លឹមសារ មិនបង្ហាញអត្ថបទក្នុងពុម្ពចាស់ និងមិនបម្លែង Unicode ត្រឡប់ទៅកូដចាស់វិញ — កម្មវិធីបម្លែង Unicode ទៅកូដចាស់ជាគូគ្រប់ទិសនោះ។ តួអក្សរដែលគ្មានក្នុងតារាងដែលបានជ្រើស ឆ្លងកាត់ដោយមិនផ្លាស់ប្ដូរ និងត្រូវបានរាប់ឱ្យអ្នក ដោយមិនទាយជំនួស។
របៀបដំណើរការ
ការចុច «បម្លែង» រត់មុខងារសុទ្ធមួយនៅក្នុងកម្មវិធីរុករករបស់អ្នក — convertLegacyToUnicode ក្នុង lib/khmer-legacy-converter/converter.ts — ជាមួយកូដដែលអ្នកបានជ្រើស។ ក្នុងរបៀបស្គាល់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ ទំព័របកអត្ថបទរបស់អ្នកក្រោមតារាងទាំងបីជាមុន រួចវាយពិន្ទុថាលទ្ធផលមួយណាហាក់ជាខ្មែរពិតបំផុត៖ តារាងខុសបង្កើតជុំព្យាង្គដែលមិនអាចមាន ដូចជាស្ញ្ញាជើងបិទនឹងអក្សរដែលគ្មានរូបជើង ឬស្រៈអណ្ដែតដោយគ្មានព្យញ្ជន៍មូល ដូច្នេះតារាងដែលពិន្ទុខ្ពស់បំផុតជាធម្មតាជាតារាងត្រឹមត្រូវ។ ជំហានបម្លែងបន្ទាប់មក ដើរពេញអត្ថបទរបស់អ្នក ដោយផ្គូផ្គងជំពូកបៃវែងបំផុតដែលស្គាល់សិន — ពុម្ពចាស់ដាក់ស្ញ្ញាខ្មែរមួយចំនួនក្នុងការផ្គុំបៃពីរ ឬបី ដែលតារាងបៃតែមួយធ្វើឱ្យវង្វេង — បន្ទាប់មកទើបប្រើតារាងបៃតែមួយ។ បៃទាំងនោះបកចេញតាមលំដាប់បង្ហាញ ខណៈ Unicode ទាមទារលំដាប់ឡូជីខល ដូច្នេះជំហានរៀបលំដាប់ឡើងវិញ (reorder.ts: unicodeReorder) រៀបជុំស្ករមួយៗទៅតាមលំដាប់ដែល Unicode កំណត់ — អក្សរជើង ស្រៈ និងស្ញ្ញាផ្សេងៗចុះកន្លែងត្រឹមត្រូវសម្រាប់ការស្វែងរក។ តួអក្សរដែលតារាងមិនកំណត់ ឆ្លងកាត់ដោយមិនផ្លាស់ប្ដូរ និងបង្ហាញក្នុងប្លាករាប់តួអក្សរគ្មានក្នុងតារាងក្រោមលទ្ធផល។ អត្ថបទលើស ១០ KB បម្លែងក្នុង Web Worker ដើម្បីទំព័រនៅរលូន អត្ថបទតូចរត់លើខ្សែស្រឡាយមេ។ អត្ថបទរបស់អ្នកមិនចេញពីកម្មវិធីរុករកទេ — ទិន្នន័យបង្ហាញការប្រើប្រាស់ដែលផ្ញើទៅមានតែចំនួនរាប់ដូចជាប្រវែងអត្ថបទ និងចំនួនតួអក្សរគ្មានក្នុងតារាង មិនមែនខ្លឹមសារអត្ថបទទេ។
ករណីប្រើប្រាស់
- បើកឯកសារ .doc ឬ .pdf ចាស់ ហើយឃើញអក្សរវង្វេងដូចជា sYsþI bgb¥Ún — បិទភ្ជាប់អត្ថបទចាស់ ហើយទទួលបាន «សួស្តី បងប្អូន» ស្អាតត្រឡប់មកវិញ។
- បណ្ណារករម្នាក់ធ្វឌីជីថ្លក់បោះពុម្ពកម្ពុជាមុនឆ្នាំ ២០១០ ដែលឯកសារដើមជា Limon ហើយឃ្លាំងទិន្នន័យទាមទារអត្ថបទ Unicode។
- មន្ត្រីរាជការម្នាក់ផ្ទេរគំរូបែបបែនដែលកូដជា Khek ទៅប្រព័ន្ធឯកសារ Unicode សម័យថ្មី។
- អ្នកអភិវឌ្ឍដែលនាំចូល CSV ចាស់មួយដែលជួរឈ្មោះខ្មែររក្សាទុកជាបៃ Limon ត្រូវការ Unicode សម្រាប់សន្ទស្សន៍ស្វែងរកសម័យថ្មី។
- ក្រុមគេហទំព័រមួយផ្ទេរប្លក់សម័យ Limon ទៅ CMS បច្ចុប្បន្ន ដែលទាមទារ Unicode សម្រាប់ការស្ទាក់ចូលសន្ទស្សន៍ និងការបង្ហាញត្រឹមត្រូវ។
- អ្នកបកប្រែទទួលឯកសារប្រភពខ្មែរកូដ ABC-Zwsp ត្រូវការ Unicode ស្អាតសម្រាប់បិទភ្ជាប់ចូលឧបករណ៍បកប្រែ CAT។
- អ្នកស្រាវជ្រាវដំណើរការបណ្ដុំអត្ថបទសារព័ត៌មានខ្មែរទសវត្ស ១៩៩០–២០០០ ដែលអត្ថបទធ្វើតាមកូដ Limon ដើម។
គំរូបម្លែងដែលបានផ្ទៀងផ្ទាត់
| Encoding | Legacy text | Unicode Khmer |
|---|---|---|
| limon | sYsþI bgb¥Ún | សួស្តី បងប្អូន |
| limon | sMNYr nigcemøIy GMBI PasaExµr | សំណួរ និងចម្លើយ អំពី ភាសាខ្មែរ |
| abc-zwsp | sYsþI.bgbðÚn | សួស្តី បងប្អូន |
| abc-zwsp | qñaM.2026.Ex.11 | ឆ្នាំ ២០២៦ ខែ ១១ |
| khek | sYs¶I bgbíèn | សួស្តី បងប្អូន |
| khek | ekµg@kMBugeronGk§rExµr enAsalaeron | ក្មេងៗកំពុងរៀនអក្សរខ្មែរ នៅសាលារៀន |
សំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់
តើកូដ Limon ជាអ្វី?
Limon (គ្រួសារពុម្ព S1/S2) គឺជាកូដខ្មែរចាស់ដែលជាប់ច្រើនបំផុត៖ លិខិតក្រសួង របាយការណ៍អង្គការ សំណាល់សាលា និងនិក្ខេបបទដែលវាយមុនពេល Unicode ក្លាយជាស្តង់ដារ ភាគច្រើនរក្សាទុកក្នុងវា។ ឯកសារ Limon រក្សាទុកកូដអក្សរឡាតាំង មិនមែនអក្សរខ្មែរ — ស្ញ្ញាបង្ហាញក៏តែពេលពុម្ព Limon ដំឡើងប៉ុណ្ណោះ ដែលជាមូលហេតុអត្ថបទចម្លងចេញថ្ងៃនេះមើលទៅដូចជាអក្សរឡាតាំងវង្វេង។
តើខ្ញុំដឹងដោយរបៀបណាថាឯកសារខ្ញុំជា Limon មិនមែនពុម្ពផ្សេង?
បើកឯកសារដើម ហើយមើលឈ្មោះពុម្ពនៅលើរបារឧបករណ៍ — បើវាសរសេរ Limon (ឬបំរែបំរួលគ្រួសារ S) ទំព័រនេះជាទីត្រឹមត្រូវ។ បើគ្មានឯកសារ បិទភ្ជាប់ប្រយោគមួយនៅទីនេះ៖ តារាង Limon បម្លែងអត្ថបទ Limon ពិតជាខ្មែររលូនភ្លាម ខណៈកូដផ្សេងផលិតវង្វេងច្បាស់។ ការស្គាល់ស្វ័យប្រវត្តិក៏បំបែក Limon ពី ABC-Zwsp និង Khek លើប្រយោគវែងជាងបន្តិច។
ហេតុអ្វីលេខក្នុងអត្ថបទ Limon ខ្ញុំក្លាយជាលេខខ្មែរ?
Limon ដាក់ស្ញ្ញាលេខខ្មែរលើក្ដារចុចលេខ ASCII — ក្នុងឯកសារ Limon បៃ ០–៩ គូរជា ០–៩។ កម្មវិធីបម្លែងស្ដារអត្ថន័យនោះ ដូច្នេះ 2026 ក្នុងអត្ថបទ Limon ចេញជា ២០២៦។ បើឯកសាររបស់អ្នកលាយពុម្ពឡាតាំងសម្រាប់លេខដោយចេតនា ការលាយនោះអាចមើលមិនឃើញក្នុងអត្ថបទធម្មតា ហើយត្រូវការពិនិត្យដោយដៃលើខ្សែដែលពាក់ព័ន្ធ។
តើខ្ញុំអាចបម្លែង Limon ទៅ Unicode លើទូរស័ព្ទខ្ញុំបានឬទេ?
បាទ/ចាស — ការបម្លែងរត់ទាំងស្រុងក្នុងកម្មវិធីរុករក ដូច្នេះវាដំណើរការលើទូរស័ព្ទ ឬកុំព្យូទ័រណាមួយ ដោយគ្មានការដំឡើងពុម្ព គណនី ឬការផ្ទុកឡើង។ បិទភ្ជាប់អត្ថបទ Limon ចូលប្រអប់ ចុច «បម្លែង» រួចចម្លងលទ្ធផល Unicode។ ពុម្ព Limon ខ្លួនវាមិនត្រូវការទេ៖ ឧបករណ៍ដំណើរការពីតារាងបៃរបស់វា មិនមែនពីឯកសារពុម្ព។
ទិន្នន័យ និងភាពជាក់លាក់
ទំព័រនេះអនុវត្តតារាងស្ថិតទាំងបីដែលផ្ទុកក្នុង lib/khmer-legacy-converter/mappings/ ដែលបានសម្រេចពី fontdata.xml ក្នុងគម្រោង KhmerConverter — កម្មវិធីបម្លែងប្រភពបើកចំហដែលគំនិតផ្ដួចផ្ដើមផ្នែកទន់ខ្មែរ (KhmerOS) ថែរក្សាតាំងពីឆ្នាំ ២០០៦ សម្រាប់ Limon, ABC, Khek និងពុម្ពខ្មែរចាស់ផ្សេង។ ដោយសារការបម្លែងជាការគណនាក្នុងមូលដ្ឋានសុទ្ធ គ្មានប្រភពខាងក្រៅឱ្យចាស់ទេ — លទ្ធផលខុសមានន័យថាអត្ថបទដែលបិទភ្ជាប់មិនមែនជាកូដដែលបានជ្រើស មិនមែនទិន្នន័យចាស់។ តារាងទាំងនេះត្រូវបានធ្វើតេស្តដោយបណ្ដុំតេស្តបម្លែងវិញដែលមកជាមួយបណ្ណាល័យ។
ប្រភពព័ត៌មាន
- KhmerConverter — កម្មវិធីបម្លែងពុម្ពចាស់របស់ Khmer Software Initiative (តារាង fontdata.xml) — Khmer Software Initiative / KhmerOS (GitHub)
- Khmer — តារាងកូដ Unicode U+1780–U+17FF — Unicode Consortium
- អក្ខរក្រមខ្មែរ — អក្សរសាស្ត្រ និងកូដ Unicode — Wikipedia
- ទំព័រឧបករណ៍នេះផ្ទាល់ — InKhmer
មាតិកាត្រូវបានពិនិត្យឡើងវិញចុងក្រោយ ថ្ងៃទី 8 វិច្ឆិកា 2026